آداب و رسوم

بایرام پایی

«بایرام پایی» از رسم‌های قدیمی روستای ارجستان است. در این رسم معمولا هدایا و شام مفصلی شامل پلو، مرغ، کوکو، قیمه گوشت، و ماهی دودی از خانه پدر به خانه دخترانتازه شوهرکرده فرستاده می‌شد. این رسم اکنون به ندرت اجرا می‌شود. برای بردن بایرام پایی شام را در سینی‌های مسی بزرگ می‌چیدند و روی آن سرپوش‌های مسین سفید رنگ قرار می‌دادند. روی سینی هم روپوش مخمل یا ترمه یا زری بسیار زیبایی که به شکل دایره با ریشه‌های طلایی دوخته شده بود می‌کشیدند.

بایراملیق و ایل سکه سی

 از آداب و رسوم ویژه عید نوروز که در روستای ارجستان رواج دارد می‌توان به دادن عیدی (بایراملیق) و سکه سال نو (ایل سکه سی) اشاره کرد. بایراملیق یا عیدی، در واقع هدیه‌ای است که افراد به مناسبت فرارسیدن عید به همدیگر می‌دهند و معمولا این هدیه از طرف بزرگ‌ترها به کوچک‌ترها داده می ‌شود و تاریخی کهن در میان اردبیلی‌ها دارد.

غذای نوروزی

روستای ارجستان برای شب عید غذاهای مخصوصی متشکل از ماهی دودی، گوشت قیمه، مرغ و کوکو به همراه برنج تدارک می‌بینند. البته بعضی خانواده‌ها نیز براساس سنت و رسوم خود خوراکی های دیگری مانند شیر برنج، باقالی پلو و سبزی پلو با ماهی می‌پزند.

قره بایرام

رفتن به خانه بستگان وآشنایانی که در سال گذشته عزیزی از دست داده‌اند از رسوم دیگر روستای ارجستان است که به آن «قره بایرام» به معنی عید سیاه می‌گویند. روستای ارجستان برای دلجویی از خانواده‌های عزادار در اولین روز تحویل سال در منزل آنها حضور می‌یابند تا پایان غم و رسیدن روزهای بهتر را برای آن خانواده آرزو کنند.

آئین تکم خوانی در روستای ارجستان

تکم که عروسکی سنتی و با پیشینه تاریخی بسیار است چند روز مانده به عید نوروز بر دستان تکم‌ چی ‌ها در کوی و برزن اردبیل نوید بهار را می دهد.

طبق یک آیین و سنت دیرین تکم که عروسکی سنتی و با پیشینه تاریخی بسیار است در چند روز مانده به عید نوروز بر دستان تکم چی‌ها در روستای ارجستان نوید بهار را می‌دهد.

تکم خوانی آیینی است به قدمت نوروز و یادگاری از آداب و رسوم نوروز که همواره در سرزمین آذربایجان به عنوان آیینی ماندگار و منحصر به فرد مورد توجه مردم این خطه بوده و با روش مخصوص توسط تکم گردان‌ها به اجرا گذاشته می‌شده است.

این آیین سالیان دراز با آداب و رسوم کهن مردم آذربایجان و به ویژه استان اردبیل عجین بوده و همه ساله با فرا رسیدن عید نوروز، مردم به انتظار تکمچی می‌نشستند و انتظار داشتند که تکم چی، سمبل نشاط بهاری، آن‌ها را برای استقبال از بهار آماده سازد و اگر چه این روز‌ها شاهد کمرنگ شدن این آئین در درازای سالیان متمادی هستیم، اما امروزه نیز می‌توان گوشه‌ای از این رسم به یادگار مانده از پدرانمان را در کوچه‌های برخی روستا‌ها به وفور شاهد بود.

شال ساللاماق

دستمال انداختن، یا همان «شال ساللاماق» یکی از آئینهای دیرین روستای ارجستان در چهارشنبه آخر سال است که اکنون کمرنگ شده ولی باز انجام می شود.

در آیین شال ساللاماق معمولاً کوچکترین عضو خانواده یک روسری و یا شال را از روزنه یا در زبان ترکی «باجا» پشت بام خانه‌های روستایی که معمولاً منزل یکی از آشنایان و یا اقوام همان خانواده بود به داخل خانه فرستاده و صاحبخانه آن را از هدایا و خلعت ها پر می کرده است.

هدایا و خلعت هایی که به شال یا روسری بسته می شد نیز به فراخور بضاعت درآمد خانوادگی بود و چنانچه پسر خواهان دختر خانواده بود شال را بالا نمی‌کشید و اگر خانواده دختر راضی بودند نشانه‌ای از دختر را به شال می‌بستند.

محتوای داخل بقچه یا همان شال معمولاً خوردنیهایی از قبیل آجیل، میوه شب عید، یک کاسه یا پیاله قووت و شکلات و یا یک جفت جوراب و هر چیز دیگری بود که می‌توانست هم به عنوان یک عیدی و هم به عنوان یک خلعتی محسوب شود که این امر نیز برگرفته از مهر و صفای عمیق در بین روستاییان ارجستان و خونگرمی آنان است.

قولاق آسدی

در رسم قولاق آسدی فرد که عموماً دختران جوان بیشتر این رسم را اجرا می کردند در شب چهارشنبه سوری ابتدا در خانه خود نیت کرده و دستهایش را محکم روی گوشهایش می‌گذاشت و سعی می‌کرد تا مقصد خود که خانه یکی از همسایه‌ها یا آشنایان بود صدایی نشنود.

بعد از رسیدن به مقصد مورد نظر در پشت در خروجی منزل فال گوش می­‌مانند و منتظر شنیدن اولین کلامی بود که از داخل خانه می شنید. شنیدن حرف خوب و گوش نواز بیانگر سال نیکو و پرمیمنت برای کسی است که به فال گوش ایستاده است.